در این مصاحبه به سراغ رامین ظفر عزیزی نویسنده ی اولین بازی کامپیوتری و همینطور مدیر عامل استودیو رهامین رفتیم.

متن مصاحبه:

سلام آقای ظفر عزیزی ممنونم که وقتتون رو در اختیارم گذاشتید.

_ممنون از شما امیدوارم گفت و گوی خوبی باشه

خودتون رو معرفی کنید تا من سوال ها رو بپرسم.

_من رامین ظفر عزیزی هستم حدود تقریبا 30سال پیش به بازیسازی روی آوردم اگر میخواید پیشینه ای از من بدونید باتوجه به اون سال که چیشد به این سمت گرایش پیدا کردم خب از کودکی 6سالگی کار های فنی و نگارش داستان علاقه مند بودم.

سوال:بفرمایید که چی شد رامین ظفر عزیزی وارد بازی‌سازی شد و از چه سالی دقیق شروع کردید بازی‌سازی رو؟

_همون طور که عرض کردم خدمتتون

حدود ۱۰ سال داشتم که با ی سیستم کامپیوتری روبرو شدم اساسا خوب علاقه مند شدم خصوصا اینکه تونستم توی زمان کوتاهی،

باهاش بازی ساده تونستم بسازم

اما اینکه این بازی فعال بود و ی جور های زنده بود، و حرکت توش داشت برای خیلی جذابیت داشت،و بعد از اون پدرم مغازه ی داشت در زمینه فروش اسباب بازی بود من از ۱۸ سالگی تو همونجا ی گوشیه‌ی از فروشگاه

به فروش نرم افزار و سخت افزار و توی برنامه نویسی مشغول بودم و حدود ۲ سال بعد در حین انجام سربازی مشغول به خدمت بودم.

و زمانی که در دانشگاه آزاد در رشته ی گرافیک قبول شدم، در حین اشتغال به تحصیل کار در فروشگاه همون جا

به برنامه نویسی بازی های کامپیوتری مشغول شدم و قبل از اون با کامپیوتر کوموطو ۶۴ کار می کردم، بعدش هم سیستم آمیکا بودش رو اون ها هم کار کردم ولی بعدش با پی‌سی اومد و روی پی‌سی خیلی راحت تر بود.

کار رو هم در ابتدا با بیسیک شروع کردم و بعد با c به سمت اسمبی رفتم که بتونم کاستی های اون زمان رو پوشش بدم.

سوال:بعد اینکه ایده ساخت بازی علی بابا و چهل دزد بغداد از کجا اومد؟

و از چه سالی ساختش رو شروع کردید و کی

چه سالی منتشر شد؟

_دقیقا از سال ۱۳۷۲ من ساخت بازی علی بابا رو شروع کردم،و اینکه و اصلا چی شد که این کار رو انجام دادم،قبل از اینکه اصلا بخوام بازی بسازم ی چیزی که خیلی جالب بود،کار انیمیشن بود واسه ی متحرک کردن تصاویر بااستفاده از زبان برنامه نویسی بود

چون با بیسیک کار میکردم، میخواستم با بیسیک این کار رو انجام بدم ولی خب جواب نمیداد،برای همین هم مجبور شدم از اون زمان از اسمبی استفاده کنم،دیدم که پایین زبان و سریع تر هم هست از کامپیوتر های اون زمان که دیس ۸۶ بودن و خیلی هم ضعیف بودن من از اسمبلی استفاده کردم، در واقع با اسمبلی خودم واسط خروجی درایو نوشتم برای کارت گرافیک که خروجی باشه و اسمبلی رو متصل می کردم.

ببینید حالا اینکه چرا علی بابا رو شروع کردم والا،واقعیتش یادم نیست که چرا سراغ این سناریو خاص رفتم در کل ژانر های شرقی علاقه مند بودم، و حتی ۳-۲ کتابی که نوشتم در مجله ی جوانان اون هم آینده ی ایران بودش، که بعدش ی کتاب دیگه نوشتم که به انتشارات امیر کبیر دادم، اون هم علمی تخیلی بود،راجب ایران قدرتمند بود،بیشتر به داستان های شرقی علاقه داشتم،شاید بخاطر همین رفتم سراغ علی بابا عرض کردم سال ۱۳۷۲

ساخت علی بابا شروع شد، سال ۱۳۷۴ بازی علی بابا تموم شد ساختش ولی اینکه چرا سراغ این بازی رفتم صرفا بخاطر شرقی بودنش بود.

سوال:بازی علی بابا رو با چه انجینی ساختید؟

_علی بابا رو خوب من روی بیسیک سال های سال کار میکردم و تمرکز خوبی روش داشتم،

روی بیسیک با تلفیق اسمبلی آشنایی داشتم،یعنی جاهای که سرعت نداره،نیاز به سرعت بالای داره من از تلفیق این دو تا استفاده میکردم، برای همین هم قسمت های صوتیش که نیاز به تولید موزیک بودش

بیسیک هیچ امکانی نداشت و از اسمبلی استفاده کردم نرم افزار جداگانه خودم با اسمبلی نوشتم،

که مثلا درایو می اومد تو حافظه و کار خروجی موزیک رو انجام میداد،

برای قسمت گرافیک هم به اصطلاح هم حرکت صفحات و صفحات مجازی و تماما از اسمبلی استفاده کردم، روتین های جدا می‌نوشتم به صورت درایور بعد اون ها رو موقعی کامبال کردن متصل می کردم به خروجی بیسیک در واقع بازی علی بابا تلفیقی از ۲ تا زبان مختلف هستش قسمت های که قراره گیم پلی انجام بشه امتیازات و همه ی اینها با بیسیک هستش.

سوال:بازی علی بابا خوب بلاخره هر چی باشه اولین بازی ایرانی بود که منتشر شد، اون موقع در واقع سال ۷۴ بازخورد های خوبی گرفت بازی علی بابا؟

_علی بابا خاطر اینکه به هر حال اصلا کسی قبل از اون سراغه چون این کاری نرفته بود خب میدونید اون زمان حتی انترنت هم توی ایران وجود هیچ گونه یعنی مطلقا هیچ گونه داکیمومنتی تو این زمینه نبودش خب آنلاین هم که نمیتونستیم شما جستجو کنید در واقع کاملا سفر

این شما باعثی خودتون چرخ ها از نوع اختلال میکردید خب برامرم کار خیلی سختی بودش زمان بر بودش

من صبح ها ساعت شیش و نیم میرفتم در مغازه ها رو باز میکردم تاریخ بود هوا

تا شب ساعت ده کار میکردم خیلی موقع ها از کار عادی و زندگی عادی هم هم بسا افتاده بودم اه اه بعد که بازی تولید شد

من بازی رو خب اولا که ناشری وجود نداشت همین الانش هم شما میبینید که ناشرا هنوز دست بحثان

ناشرا های تخصصی تو زمینه بازی همچنان کمن خیلی هاشون کارشون چیزی دیگه ایه و در کنار رو سهمه گذاری تو بازی هم انجام میدن

یعنی همچنان به نظر من بازی سازی تو ایران اصلا یعنی نه بازی سازی در ایران هست در واقع انتشار بازی و بیزینس بازی اصلا هنوز وجود ندارد حالا اون زمان که اصلا تو

برای همینم من تصمیم گرفتم خودم بازی رو بسای انتشار بدم خب هیچ پیش زمینه ای هم از بازار نداشتم کاری انجام نشده بود

برای همینم خودم بازی رو بسته بندی کردم و پکیجش کردم و اون زمان اون زمان

توی نشریات مختلف مثل علم الکترونیک و کمپیوتر عرضه 1374 تبلیغ اول براش گذاشتم

آگه ای زدم برای فروشش حدود تربان یک ماه بعد از نشریه با من تماس گرفتن و درخواست دادن که یک مساحبه با من داشته باشن

و یک مصاحبه تو دفتر نشریه داشتیم که توی همون نشریه اون موقع همون ماه چهار شد موجود هستش

و اونجا خودشون خب حالا براش دادن تایتل زد بودن اولین بازی کامپیوتری ایرانی

که خب من معافی نبودم من معافی بودم به نویسنده اولین بازی رسمی ایرانی برحال نشریه رایانه بودش

[ تو همون ماه اون هم از من به من درخواست داد که یه مساحبه داشته باشن شماره ۵۶ همون ماه

و بعد از اون خب افراد مختلفی تماثل می گرفتن از جاهای مختلف

من توی سازمان پجروش ها پجروش های ایمیسانتی ایران سال ۱۳۷۵ بود که مراجعه کردم برای یه بازی

بازی را بعد از مورد دو ماه بررسی تعیید کردن به سبت رسوندن من توی کارنامه سازمان پجروش ها سال ۱۳۷۵ سفه ۷۱ که کارنامه موجود هسته

سبت شده به عنوان بازی کامپیتری و با همه هنگی همون سازمان نمایشگاه بین المللی ایران سال ۷۶

یه قلفه به من داده شد که داکیمنت هاش موجوده اونجا من بازی را به نمایش گذاشتم

و همچنین سال ۱۳۷۹بوده اش که با صدا و سیما با من تماس گرفته شد شبکه چهار

که یه رپورتاج زنده داشته باشند دعوت کردیم ازشون اومدن منزل

با دوربین و بسایی و تشکیلات و اینا یه رپورتاج حدودا سه ساعته داشتیم که بعد هم تو همون فروردین حدوده موضوعی فروردین فکر میکنم

بود دو چهار قسمت هر هفته یه قسمت پخش شد که اون هم داکیمنتش موجود هستش

و خیلی خود ریز اینطوری زیاد بودش اولین نمایشگاه نمایشگاه مالتی میدیای ایران

اونجا به صدا شریکت کردم ولی مسئله اینجاست که ببینید اقبال بود خیلی هم خوب بود خب چون بالاخره کار اولی بودش که انجام شده بود براشون خیلی جالب بود جذاب بود

ولی همچنان حالا شما خواهد این الانش هم میبینید مشکل جذب مالی و هزینه ها وجود داره تازه بعد این همه سال حالا شما تصور کنید سی سال پیش بعد چه شکلی بود

نه از نظر مالی هیچ گونه اقبالی به این قضیه نمیشد هرچند که تو همون حوالی حدود سال ۷۸ بود فکر میکنم

یادم نیست دقیقاً که حتی از دفتر ریاست جمهوری با من تماس گرفته شد بخش فرهنگی دکتر محنون بودن

ایشون با من تماس گرفتن یه قبل ملاقات گذاشتن اومدن که در مورد بازی سازی براشون توضیح دادم

حتی اونها درخواست وام دادن برای من به وزارت ارشاد درخواست وامم به وزارت ارشاد هم رفت برای اینکه میتونیم یه بازی کامپیتری خیلی کامل بسازیم

ولی خب دیگه این وسط همه چیز به خاطر جا به جایی هایی که توی سیستم انجام میشد دور شد رفت هوا و من هم که خود دیگه این گذاشتم کنار.

سوال:به فکر ساخت نسخه ی ریمیک بازی علی بابا هستید؟

_چرا اتفاقا پروژه ی بعدی من البته دارم چند تا پروژه ی کوچیک انجام میدم، برای یکی دو تا جشنواره هستش اونها رو دارم انجام میدم.

در کنارش در اصل و در کنار بازی زوونو در حال کار روی ریمستر یا دوباره سازی بازی علی بابا هستیم، با تکنولوژی‌ مدرن ی سری کار هاش رو هم انجام دادم ولی خیلی کم در حد

۱۰٪

ولی چرا اون رو هم استارت زدیم.

سوال:اون زمانی که ساخت بازی علی بابا رو شروع کردید مثلا خانواده بهتون گیر نمی دادن چرا داری بازی میسازی و....؟

_خانواده که بله ۱۰۰٪ که مخالفت وجود داشت،

بخاطر اینکه خوب هیچ پیش زمینه ی از این موضوع نداشتن، یادمه تا سال های بعد هم حتی وقتی که همسایه از مادرم می پرسید که پسرت کارش چیه و چی کار میکنه، می‌گفت داره بازی میکنه نه بازی میسازه یعنی برداشتی از بازیسازی نداشتن و فکر میکردن که هیچ فایده ی نداره بگذریم که حدودی اون زمان درست فکر میکردن یعنی قطعا درست فکر میکردن،آینده نشون داد.

چرا مخالفت می شدش ولی من بخاطر دلم خودم دوست داشتم،و به هر مشقتی بودش

ترجمه ی یکی دو تا کتاب راجب اسمبلی خروجی گرافیکیشو کلا سر هم میکردم

و بازی رو ادامه می‌دادم.

سوال:حالا من یادمه که گفتید که فاصله گرفتم از بازیسازی اون موقع

خواستم بدونم که چی شد دوباره برگشتید به بازیسازی مجدد؟

_اصولا اینکه اصلا من چرا کنار کشیدم خب بیدارید ساخت بازی بازی کامپیوتری کنسولی فرقی نمی کنه

اینا خب خیلی هزینه بره و زمان بره هستش حالا بگذاریم که هیچ منابعی هم شما نداشته باشی

یعنی بخواید خودتون از پایه همه چیز رو پستازید تا بیایید بالا خب بزنید یادیتون رو باید بپردازید

از نظر من ساخت بازی کامپیتری ویدئوی کاملا همانند ساخت یک فیلم سینماییه هیچ فرقی نداره

یعنی ترمت همون عوامل دخیل در یک فیلم سینمایی تو بازی ویدئوی هم حضور دارن همون بساله ساخت سحنه سحنه آرایی موزیک

همون هم پیشایی که توی یک فیلم سینمایی

حضور دارن ساند افکت، افکت های تصویری، سناریو، منتج، هر چیه شما تمام چیزهایی که اونجا میبینید اینان اینجا هم وجود داره

و اصلا یه جورایی هدف همینه اما اینجا قضیه سختره یعنی شما توی فیلم سینمایی یک طرف رابطه برقرار میکنید اینجا تو بازی کامپیتری

یعنی تازه اون لحظه بازخوره بازیکن رو هم دارید باید دوباره پاسخم بدید و علاوه بر اون خب توی فیلم سینمایی

یا یک سریال فرقی نمی کنه شما بازیکن ها رو دارید بازیگر های سینما رو دارید که اینا همه شون حرفه ای هستند کار رو بلدند

یه نوع روتین هایی هستند که از قبل میدونند با چی کار رو کنند ولی توی بازی کامپیوتری شما این روتین ها رو خود تو خلقشون کنید بهشون آموزش در واقع بشونید

بعد خطا دارند خطاهای زیادی دارند خطاهاشون رو مدام باید رفت بکنیم برای همینم کار خیلی سخت است من دو تا بازی ساختم

یکی علی بابا بود بعدش هم برای فاصله بود یک سال بعد از انتشارش یه بازی دیگه به نام نبرد بزرگ بود بازی جانر فضایی بود

ساخته این دو تا بازی جمعا پنج سال زمان گرفت از من و طبیعتاً به لازم مالی کاملا خالی شده و برای همینم مجبور شدم به زندگی عادی برگردم

و کار رو دیگه خوب رها کردم اما اتاق سالهای بعد خب همیشه حسنت رو داشتم چیزی که عاشقش هستم دورم ولی خب به حال مجبور بودم.

بین این سالها سال ۸۰ تا ۸۲ تا هم چند تا بازی آنلاین با صورتحال جاوا و نمثال های فلش برای یه چند شرکت خارجی نوشتم.

اما خب دنیا بازی کامپیوتری دائمن تغییر میکرد به صورت تغییر من روز به روز از اون دورتر میشدم تا اینکه سال ۱۳۹۶ کمی شرکت زندگی من تغییر کرد

و این امکان به وجود اومد تا اوقات فراقت بیشتری داشته باشن و طبیعتاً اولین گزینه من رو بردن به ساخت بازی کامپیوتری بود.

سوال:چی شد که اسم استودیو رو گذاشتید رهامین و معنی رهامین چیه؟
و چه سالی تاسیسش کردید؟


_نام رهامین رو من از دو کلمه ره‌ و آمین گرفتم خوب به معنی ره به معنی راه و آمین هم که
به امید خدا یا انشالله یا هر چی حالا من نمیدونم توی فارسی چی میشه هر چی خدا بخواهد.
و خودم رو ی جور های دست خداوند سپردم ،
این راه رو اما ی تلفیق قشنگی بود خوب خوشم می اومد، مظفر تلفیقی از اسم خودم و کسی که به شدت پشت من هست،و به اصطلاح شاید بتونم بگم معشوق من هستش.
سال ۱۳۹۶ بود که این به اصطلاح شروع به کار کردیم در واقع تاسیسش کردیم.
ابتدا من خودم بودم ولی ۲ نفر بین استودیو بعدا اضافه شدن که همین الان هم در جشنواره حضور داشتن، ولی خوب استارتشو خودم زدم نزدیک به ۳ سال که ابتدا یکی دو تا بازی می‌پرداختم همونطور که عرض کردم‌.
خیلی سال نزدیک به ۲۰ سال از صنعت و هنر بازیسازی دور بودم و این اصلا ی چیزه متفاوتی شده بود دیگه بیس کار آماده بود.
مثل اون زمان نبودش و حالا شما با بیس آشنا میشدید‌ با موتور های بازی‌سازی و اصلا همه چی زیر رو شده بود من یک سال و خورده ای رو به آشنا شدن با اون زیر بنا گذروندم چند تا بازی کوتاه خوب مثل خیلی های دیگه که تستی بازی میسازن تا آشنا بشن نوشتم موجود هستن توی ژانر های مختلف و بعد شروع کردم به ساخت بازی زوونو.


سوال:بسیار هم عالی، بفرمائید که ایده بازی زوونو از کجا اومد و یکم راجبش برامون توضیح بدید ممنون میشم.


_بازی زوونو اگر اول اینکه اگر بهش خوب دقت کنید شباهت های به لحاظ جانر و مثلا دید بازی علی بابا داره
یعنی همچنان اون بازی در ذهن من هستش حتی وقتی که خواستم شروع کنم به ساخت بازی زنو یعنی نیم نگاهی به اون هم داشتم
چند تا بازی دیگه هستش، یکی از بهترین هاشون به نظر من بازی دیدلایت هستش از ماکروسافت
و بازی های دیگه ای که تو همین جانره بسیار اکشن، ادوینچر هستش و ساید سکرولر هست از کنار خوب نیم نگاهی به این بازی ها داشتم
این ها جزم هم کردن، لیمبو هست خوب این ها رو من تحصیلی بذاشتن، ازشون اثر گرفتم
و از اونجایی که خودم هم اصولا به موضوعات علمی تخیلی خیلی علاق من هستم نوشته هام هم قبلا تو همین زمینه بوده
برای همین هم سناریو بازی رو برای همین اساس نوشتم و برای اساس سناریو بازی هم نوشتم و از آنها در خبر ها هم تا خود دیدی اومده
توضیح کتا می دهم اینکه جنگ جهانی دوم حالا جور دیگه ای تمام شده آلمان ها اون موشک ویدئو معروفشون رو که اگر میشد چه بسا سناریوش جنگ تغییر می کرد یعنی ساختن اما خیلی طولی در این برنامه نرسید موشک بالستیک بودشت اون زمان اگر اون رو می ساختن و خوب بعد هم که
سه ماه چهار ماه بیشتر با ساخت بازی هستش فاصله نداشتن حالا من توی اون ایده خودم این طور بود که این موشقا ساخته شده و مجهرس هم شده به قلقه هستی و
در نهایت جنگ رو پیروز شدن و حالا سالها گذشته سال حدود دو هزار و سی هستش و خب جهان تحت سیطره نازی ها هست
و طبیعتاً دیکتاتوری عمومی در جهان ها کن هست و مردم هم خوب ناراضی هستن اغلب حالا تو این مقتعه زمانی
یه دانشمندی تلاش میکنه که به اون زمان برگرده یه جزئیاتی تو شراطه وجود داره که من نمیگم بخاطر این که در واقع
معمای انتهای بازی هستش یعنی شیرینی بازی که به میره این که حالا این دانشمند دقیقا کی هستش چی میشه که اصلا این به اون زمان میره
یا تصادفا به اون زمان میره یا خودش میخواد یا به سات انگیزه چه شخصی میره این ها معمماهای آخر بازی هستش که روشن میشه ولی
در حال این به اون زمان میره و حالا دوتا تلاش باید بکنه یکی این که خب ماشین زمانش رو دست داده آلمانی ها خودشون اون زمان در حال ساخته ماشین زمان هستن
در همون جنگ جمعانی دوم امتحای جنگ دام میکنن میبرن به خودشون و حالا این میباید استی علاوه بر این که این چالش رو حل بکنه که برگرده به زمان حاضر
حالا میباید استی خب جلوی پیروز شدن آلمان ها رو هم بگیره چون در زمان حال سمرش رو دیده و برای همین هم این جد دوتا تلاش
اساسی جلوی پاش هست بازی به شکلی در واقع جلو میره که چون این شخص دانشمند هست
و یه مبارز نیستش جنگ جونیست برای همین هم حال هایی که پیش روش قرار دارن بیشتر معممایی و علمی هستن
خلاقانه هستن یعنی بازی کن میباید استی از خلاقیت استفاده کنه و به نحوی از ابزار دشمن برای نابود کردنشون
استفاده کنه تلگزادی کنه از همون وسطهایت خودشون استفاده کنه تا اینکه سلاحی تو دستش باشه مستقیم به اون رو شلیک کنه این امکان برایش وجود نداره برای همین بازی جذابتر هستش
پیچیده تر هست مزاف برای این که در مراحلی از بازی از مراحل تقریبا پنج به بعد بازی رو میشه از راه های متفاوت پیش مورد یعنی موازیهشما الزامان از یک طریق بازی رو پیش نمیبرین دو سه حتی چهار طریق مختلف وجود داره تا اون مرحله رو به اطمان برسونی یعنی شما وقتی یک مرحله رو رد میکنه یک دفعه باید بازی کنید یا شخص دیگه بازی کنه

اصلا شاید یک مرحله یک جوری دیگه اون بازی رو پیش ببره و خود این خوب شیرینی بازی و این که تنبابش به دنبال کننده نباشه اضافه میکنه.

سوال:بازی زوونو توی مارکت هیولا با زیر نویس فارسی میاد؟

_بازی زوونو رو من ترجیحا در صورتی که در ایران عرضه شه که حتما هم در ایران عرضه خواهد شد ابتدا با زبان فارسی ارائه میشه خوب بلاخره برای عزیزان خودمون هستش.

به زبان فارسی عرضه میشه، و حالا برای خارج از کشور هم ممکنه که‌ با گزینه ی هم زبان فارسی ممکنه باشه و یا زیر نویس فارسی به اصطلاح نوشتار فارسی ولی گویشش برای فارسی زبان همون زبون فارسی هستش.

سوال:برای اندروید که نمیاد؟ به احتمال زیاد؟

بازی زوونو؟

_نه برای اندروید خوب زیر ساخت های اندروید فرق داره چون از ابتدا به اصطلاح

بر اساس پی سی ساخته شده مخصوصا حالا اندروید آی او اس ی مقداری شاید برای اندروید تبدیل کردنش راحت تر باشه ولی برای گوشی احتمالشو صفر میبینم.

ولی برای کنسول این برنامه رو داریم که روی کنسول ولی خوب اون هم مشکلات خودش رو داره، چون بایستی ریجستر بشه هم حالا مایکروسافت خودش شرکت های پلی استیشن و مایکروسافت و ایکس باکس رو میبینید باید لاینسس بدن تا مجوزشو بدن.

اون مسئله ی خودشو داره،اما خروجی میشه روی اونها ازش گرفت.

اما ریمستر علی بابا رو و یک دو تا بازی دیگه هم هستش تابلان هستش یکی شون سایتسکورل هستش و اما به احتمالا ۹۰٪ روی اندروید و آی او اس میادش اون ها رو داریم طوری شروع میکنیم گوشی هم به اصطلاح ازش خروجی بگیریم و روی کامپیوتر ولی برنامه ی ما بیشتر روی گوشی هست بعد کامپیوتر اما برای زوونو این امکان رو نداره.

سوال:توی استودیو چند نفر مشغول به کارن؟

و اینکه خود شما چه کار های رو انجام میدید؟

_استودیو در اصل از ۳ نفر تشکیل شده که خود من بعلاوه مدیریت کار های مربوط به برنامه نویسی روی انجین رو انجام میدم آنریل انجین یعنی اصل کار من این هستش،و

کار های مربوط به گرافیک بازی رو انجام میدم،پوستر سازی سینماتیک و تدوین موزیک و ساندفیک

حالا در صورتی که گویش لازم داشته باشه توی این زمینه هم کار کردم،احتمالا انجام میدم و یا شاید هم واگذار بشه به دوستانی که مهارت بیشتری خواهند داشت.

بقیه بچه ها که یکی از اعضای گروه توهور برنامه نویسی دارن بر روی آنریل انجین روی یونیتی و انجین های مختلف و زبان های برنامه نویسی خیلی از زبان های برنامه نویسی ایشون وارد هستن

بلدن کار بکنن سرور نویسی آنلاین کار های مربوط به تک نفره بودن بازی چند نفره بودن بازی اینها رو کلا ایشون حرفه ای هستن توش

بهینه سازی بازی و همچنین فرد دیگه ی بین‌مون کار روی سرور نویسی و خصوصا بازار یابی ارتباط با مشتری و روابط عمومی

بازی در رابطه با مشتری.

سوال:ایشالا تا اواخر سال بازی از رهامین منتشر میشه؟

_برنامه ریزی ما این هستش که نه تا آخر سال تا اواخر سال بعد یعنی قبل از تعطیلات تابستان حداقل‌ یک بازی رو ما به اصطلاح منتشر کنیم حداقل، یا شاید هم دو بازی و روی اونها داریم کار میکنیم علی بابا رو همینطور که عرض کردم ریمسترشو تلاش داریم میکنیم که حداقل برای تست هم که شده ارائه بدیم خود بازی زوونو رو برای تستر های عزیز احتمال بسیار زیاد دو یا سه مرحله یا در این حدود خواهد شد یا تا آخر سال یا شاید هم سال بعد تا بازخورد این چند تا بازی رو داشته باشیم ولی احتمال زیاد تا قبل از تابستان میخوام روی گوشی تقریبا کامل شده ارائه کنیم.

سوال:صنعت گیم ایران از نظر شما تا چند سال آینده میتونه پیشرفت کنه در واقع از این چیزی که هست بهتر میشه یا بدتر؟

_خب این همون سوال سخته است ولی در این حال هم تا حدود زیادی جوابش روشنه

ببینید آینده بازی رو خب میباییسید در کتا مدت یا بلند مدت دیگه

چشم انداز بازی در مدت اگر که مدت رو حدود دو سه سال آینده لحاظ کنیم خب من تقریبا سفر میبینم

چون اصلا ما یه جورایی سنت بازی سازی تو ایران نداریم به اون معنی واقعی

ببینید مثل اینه که شما فرض کنید توی جمعی حضور دارید که جماعتی فرهیخته هستن

توی جانر خاصی مثلا موسیقی دارن صحبت میکنن از خود موسیقی از علمش از پیشینش تاریخشش در حده خیلی بالا دسته بسیار بالا

هر کدومشون هم بی سی سال مثلا توی این زمینه کار کردن عملی بعد شما حالا میشینید اونجا شما خب بالاخره یه چند ماهی به موسیقی بش کردید

و حالا مثلا دوتا معاله هم خوندین خب حالا شما میخوایین اصلا نظر بکنید خب معلومه چی پیش میاد دیگه

ببینید ما حالا در سنت بازی سازی توی دنیا همین حالت رو داریم یعنی علاوه بر اینی که تازه ورود پیده کردیم

خب مشکلات عدیده ای هم داریم اگه در موده داخلیش بخوایین لحاظ بکنیم که اصلا زیر ساخت تقریبا هیچی نداریم

یعنی هر چی هم که داریم توی اینترنت باید بریم از اون بر در بیاریم خب بخاطر تفاوت مسئله دولاری و عرض زمینه

خریدهایی که یه تورید کننده یه تریه کننده قایگردان بازی بخواد انجام بده به شدت در مزیق هست یه بسیار تحت فشاره

خب مجبور رو بیاره به زیر با گذاشتن لایسنس ها خب این خودش بلاخره عذیتش میکنه بعدن تو ریلیز بازی در سطح جهانی با مشکل روبرون میشه

از طرفی هم خب سازمان های دولتی و اینا اصلا تقریبا تقریبا که تقریبا سفرن اصلا نمیشه به حساب آوردشون

سازمان های نیمه دولتی خصوصی چون تدادشون کمه خب این قضیه ها رو برعکس خارج کرده یعنی در واقع چون تداد ناشرین کمه

سرمایه گذارا بسیار کمه این ناشرین نیستن که با همدیگه بخوام رقابت بکنن برای جزب تولید کننده ها

جزب بازی ساز ها مثل خیلی زمین های دیگه زمین های سنعتی و دیگه اونها همینطوره اینجا این تولید کننده هست که بازی نویس ها هستن که باید با هم رقابت کنن اونم

توی کیفیت بیشتر توی اینکه قیمتشون رو بیارن پایین تر تا بتونن ناشرینی و تولید کننده ها رو و کسایی که با سرمایه گذاری کنن

[رو مجاب بکنن خب این خیلی بده اون طرف قضیه برعکسه اینه تقریبا یعنی این ناشرین هستن که انواع اقسام شاگرد ها رو به کار میبندن

تا بتونن تولید کننده ها و بازی نویس ها رو جزب بکنن با امتیاز های ویژه که بهشون میدن خیلی خوب نیست و موج از این

داخلیه حالا قضیه کوبیرایت و این که تقریبا خیلی خیلی کم جا افتاده این قضیه با این که روش خیلی کار شده خیلی کم همچنان که خب قضیه

چون میدونم تفاوت عرضی و اینا پیش میاد و دولار های قیمتش میدونه بالاتر خب طبیعتا خریدار هم بیشتر رو میارن به بازی های کرک شده چیت شده

خارجی البته خب همون آدت میشه برای شون درسته که بازی داخلی رو داخلی تولید میکنن این آدت میشه برای شون که خب داخلی ها رو همون جوری ما تحییل کنیم اون طرف هم بخواییم

تو بازار های جهانی فعالیت بکنیم که دیگه هیچ مشکلات یه جور دیگه خودش رو نشون میده تحریم ها این که خب بلاخره مگاه منفی به ما میشه نمیدونم

حتی یه جوری فکر میکنم تو بازار جهانی شاید برد بیشتری بتونیم بکنیم حتی دقل به خاطر اینی که بابت همون تحویل قضیه دولاری بتونیم یه مقدار

رقبانون رو با قیمت های پایین تر کنار بزنیم ولی در زمان کوتاه من تقریبا سفر میبینم در طولانی مدت

چرا فکر میکنم بشه کارهایی کرد احتمالا در پنج تا ده سال آینده کارهای بزرگی میشه کرد خیلی از بچه های ما

میبینین حتی تو همین جشباره هم چندتاشون عنوان میکردن که ما داریم منتقل میشیم اون طرف من تیمهای زیاده رو میشناسم که تصمیم نهاییشون اینه که

تیمشون رو منتقل کنن به خارج از ایران خب به این ترتیب تمام مشکلات رو پشت سهر میذارن دیگه ولی خودی که ایرانی محسوب نمیشن فقط یه اسم رو یدک میکشن و این هم

خوب نیستش متاسفانه نه من بسطلا چیزی نمیبینم که جالب باشه کارهایی هم که تالا انجام شده یا نیمه کار رهاش شده

[جشنواره هایی که دو سال پیش جشنواره فرزن برگذار شده نام نمیبرم بازی ها رو دریافت کردن قرار بوده سه ماه بعد

تو همین تایم دو سال پیش بود قرار بود سه ماه بعد جشنواره به نتیجه برسه الان دو سال گذشته و اصلا سایت جشنواره هم دیگه بالا نمیده اصلا معلوم نیست

کی به کیه بود نمیدونم همچنان امیدوار هستم ولی فقط امیده برحال ارزو موفقیت میکنم

برای همه عزیزانی که در این رشته فعالیت میکنن برای شما خصوصا به خاطر این که تلاش میکنین دوستان دیگه ای هم هستن که برای معرفی بازی سازهای داخلی

هنرمندان داخلی دارن فعالیت میکنن برای همه تون ارزو موفقیت میکنن و ارزو دارم که قضیه عوض بشه و ما بتونیم راحتر

با زیرساخت های مناسب تری به این کار ادامه بدیم بازم موفقیت برای تون ارزو موفقیت دارم و مچکرم از همه تون

آقای ظفر عزیزی خیلی ممنونم که وقتتون رو در اختیارم گذاشتید انشالله همیشه سلامت و پایدار باشید.

_ممنون از شما